İYS Nedir? İleti Yönetim Sistemi Kaydı ve Web Sitesinde Onay

İYS (İleti Yönetim Sistemi), ticari SMS, e-posta ve arama izinlerinin kaydedildiği ve alıcıların bu izinleri görüp geri alabildiği ulusal sistemdir. Kampanya veya tanıtım iletisi gönderen her işletme İYS'ye kaydolmak zorundadır ve İYS'de onayı bulunmayan bir kişiye ticari ileti gönderilemez. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir.

Yasal dayanak

İYS'nin arkasında üç metin var:

• 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (Resmî Gazete 05.11.2014, sayı 29166). Onay şartı 6. maddede, ret hakkı 8. maddede, onayların bir elektronik sisteme aktarılması 11. maddenin beşinci fıkrasında, cezalar 12. maddede.
• Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 15.07.2015, sayı 29417). İYS'ye kayıt, onayın nasıl alınacağı ve süreler burada.
• Yönetmelik değişikliği (Resmî Gazete 04.01.2020, sayı 30998). İYS'yi yönetmeliğe ekleyen ve bugünkü kuralları getiren değişiklik budur.

Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre sistemin kurulması için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile 18.05.2018 tarihinde protokol imzalandı. Sistem bugün iys.org.tr adresinden işletiliyor.

Ticari elektronik ileti nedir?

Kanun'un 2. maddesi tanımı geniş tutar: telefon, çağrı merkezi, faks, otomatik arama makinesi, e-posta ve SMS gibi araçlarla, ticari amaçla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler. Pratikte şunlar ticari elektronik iletidir:

• İndirim, kampanya veya yeni ürün duyurusu yapan SMS
• E-posta bülteni ve tanıtım e-postası
• Satış amaçlı telefon araması
• WhatsApp veya benzeri kanallardan atılan kampanya mesajı

Buna karşılık, müşterinin satın aldığı mal veya hizmetle ilgili değişiklik, kullanım ve bakım iletileri için Kanun'un 6. maddesi ayrıca onay aramaz. Sipariş onayı, kargo bilgisi veya randevu hatırlatması bu gruba girer. Bu iletilere bir indirim kodu veya "yeni sezon ürünlerine göz atın" cümlesi eklediğinizde ileti ticari nitelik kazanabilir; bu sınırı korumak gerekir.

Kimler İYS'ye kaydolmalı?

Yönetmeliğin 5. maddesi açık: ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS'ye kaydolur ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemez. Yani ölçek fark etmez; e-ticaret sitesi, otel, klinik, emlak ofisi veya tur acentesi, kampanya iletisi gönderiyorsa kapsamdadır.

Alıcının kim olduğuna göre kurallar değişir:

Tacirlere onaysız gönderim serbestliği, ret hakkını ortadan kaldırmaz. Bir şirket "artık istemiyorum" dediğinde ona da ileti gönderemezsiniz.

İYS nasıl işler?

Sistemin mantığı basit: onay ve ret kayıtları merkezi bir yerde durur, herkes aynı kayda bakar.

1. İşletme İYS'ye kaydolur ve kendisine (ve markalarına) bir İYS numarası atanır.
2. Onaylar ya doğrudan İYS üzerinden alınır ya da işletme kendi kanalında (web formu, mağaza, çağrı merkezi) alıp İYS'ye yükler.
3. Alıcı, kendisine kayıtlı onayları İYS üzerinden görebilir ve tek tıkla reddedebilir.
4. SMS veya arama hizmeti aldığınız firma (yönetmelikteki adıyla aracı hizmet sağlayıcı), göndermeden önce İYS'de onay olup olmadığını kontrol eder ve onayı olmayan numaraya gönderimi başlatmaz (Yönetmelik 11/7).

Son maddedeki kontrol e-posta için zorunlu tutulmamış (Yönetmelik 17/A). Bu, e-postada onay şartının olmadığı anlamına gelmez; kontrol sorumluluğu doğrudan sizdedir.

Web sitesinde onay nasıl alınır?

E-ticaret ve hizmet sitelerinde onayın büyük kısmı üyelik, ödeme ve bülten formlarından gelir. Yönetmeliğin 7. maddesi bu noktada üç kural koyar:

• İspat sizde. İYS dışında alınan onaylarda, onayın alındığını ispat yükü hizmet sağlayıcıya aittir (7/10).
• Üç iş günü. İYS dışında alınan onaylar üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilir (7/11).
• Kaydedilmeyen onay yok hükmündedir. İYS'ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz kabul edilir (7/12).

Bu kurallar sitedeki formun nasıl kurulacağını da belirler:

• [ ] Onay kutusu, sözleşme ve KVKK onayından ayrı duruyor; tek kutuyla hepsi onaylatılmıyor
• [ ] Kutu işaretsiz geliyor; kullanıcı kendisi işaretliyor
• [ ] Hangi kanal için izin istendiği yazıyor: SMS, e-posta, arama (ayrı kutular ispatı kolaylaştırır)
• [ ] Onay metni kısa ve açık: kimin adına, hangi konuda ileti gönderileceği belli
• [ ] Her onay için tarih, saat, form adı, onaylanan metnin sürümü ve iletişim adresi kaydediliyor
• [ ] Kayıtlar üç iş günü içinde İYS'ye aktarılıyor (elle veya İYS'nin sunduğu entegrasyonla)
• [ ] Hesap sayfasında izinleri geri alma imkânı var

Önceden işaretli kutu yönetmelikte ayrıca sayılmasa da onay "olumlu irade beyanı" gerektirir; kullanıcının kendisinin işaretlemediği bir kutu, bir şikâyette ispat açısından zayıf kalır. Ticari ileti onayı ile kişisel veriler için alınan açık rıza da aynı şey değildir; aydınlatma metni ve açık rıza tarafını KVKK web sitesi uyumu yazımızda anlattık.

Ret hakkı: "Artık istemiyorum" dendiğinde

Kanun'un 8. maddesine göre alıcı, hiçbir gerekçe göstermeden istediği zaman ileti almayı reddedebilir. Hizmet sağlayıcının yükümlülükleri şunlar:

• Ret yolunu kolay ve ücretsiz tutmak ve her iletide bu yolu göstermek (Kanun 8/2)
• Ret talebi ulaştıktan sonra üç iş günü içinde gönderimi durdurmak (Kanun 8/3)
• Kendisine gelen ret bildirimlerini üç iş günü içinde İYS'ye bildirmek (Yönetmelik 9/6)

Alıcı reddi İYS üzerinden de yapabilir (Yönetmelik 9/7). Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret sık sorulan sorular sayfasına göre ret, iletinin gönderildiği kanaldan sağlanmalıdır: SMS ile gönderilen iletinin reddi de SMS ile yapılabilmelidir.

İletinin içeriğinde neler olmalı?

Bakanlığın aynı sayfasında sayılan zorunlu unsurlar:

• Tanıtıcı bilgi: Tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanı; esnaflar için ad soyad ve T.C. kimlik numarası. SMS gibi kısa alanlarda tacirler için MERSİS numarası yeterli.
• İletişim bilgisi: Telefon, SMS numarası veya e-posta adresinden en az biri.
• Niteliği belirten ibare: İletinin tanıtım veya kampanya olduğu içerikten anlaşılmıyorsa SMS'in başında, e-postanın konu satırında ya da aramanın başında belirtilir.
• Promosyon şartları: İndirim veya çekiliş varsa şartlara bir bağlantı veya numara ile kolayca ulaşılabilmeli.
• Ret bilgisi: Her iletide yer alır.

Cezalar (2026)

Cezalar 6563 sayılı Kanun'un 12. maddesinde düzenlenir ve her yıl yeniden değerleme oranında artar. 2026 tutarları, Ticaret Bakanlığı'nın 25.12.2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğiyle belirlendi ve kanunun mevzuat.gov.tr'deki metninin sonunda tablo olarak yer alıyor:

Toplu gönderimde cezanın on katına kadar artırılabilmesi, tek bir kampanyanın maliyetini ciddi biçimde büyütebilir. Şikâyetler, Bakanlığın e-Devlet'e entegre Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi üzerinden yapılıyor.

Pratikte sık karşılaşılan durumlar

Sepette ürün bırakan müşteriye hatırlatma. Sepet hatırlatma e-postası veya SMS'i, müşterinin henüz satın almadığı bir ürünü tanıtır. Satın alınmış bir mal veya hizmetin kullanımı ya da bakımıyla ilgili olmadığı için onay gerektiren ticari ileti olarak değerlendirmek daha güvenli.

Konaklama sonrası kampanya. Bir otel, konaklayan misafire "check-in saatiniz" mesajını onaysız gönderebilir; bu, alınan hizmetle ilgili bilgilendirmedir. Bir yıl sonra "erken rezervasyon indirimi" göndermek ise kampanyadır ve İYS'de kayıtlı onay ister.

Toptan müşterilere bülten. Bayilerinize ve kurumsal müşterilerinize onaysız ileti gönderebilirsiniz, ancak adreslerini önce İYS'ye kaydetmeli ve ret durumlarını İYS'den kontrol etmelisiniz. Şirket adına açılmış bir e-posta ile çalışanın kişisel numarası aynı şey değildir; kişisel numaralar için tüketici kuralını uygulamak daha temkinli bir yoldur.

Mağazada alınan onaylar. Kasada kağıt formla veya tabletle alınan onaylar da İYS dışında alınmış onaydır; aynı üç iş günü kuralı geçerlidir. Mağaza ve web sitesi onaylarının tek bir listede birleşmesi, İYS'ye aktarımı kolaylaştırır.

Sık yapılan hatalar

• Bülten onayını üyelik sözleşmesi kutusunun içine gömmek
• Site formunda alınan onayları İYS'ye hiç yüklememek veya haftalar sonra toplu yüklemek
• Eski müşteri listesine "zaten müşterimizdi" diyerek kampanya SMS'i atmak
• Sipariş SMS'ine kampanya eklemek
• Ret talebini yalnızca e-posta listesi aracında işleyip İYS'ye bildirmemek
• SMS'te MERSİS numarası veya ret yolu olmaması
• Onay anındaki metni ve zamanı saklamamak; şikâyette ispat edememek

Web sitenizde neler kurulmalı?

İYS kaydını ve İYS ile entegrasyonu siz veya ileti hizmeti aldığınız firma yaparsınız. Sitenin işi, onayı doğru almak ve kaydını tutmaktır: ayrı ve işaretsiz onay kutuları, kanal bazında izin, onay kaydının (tarih, saat, metin sürümü) veritabanında saklanması, hesap sayfasında izin yönetimi ve kayıtların İYS'ye aktarılabilecek biçimde dışa alınması. Bu formları ve kayıt yapısını e-ticaret sitesi hizmetimiz kapsamında kuruyoruz; İYS'ye kayıt ve onay metinlerinin hukuki içeriği sizin sorumluluğunuzdadır.

İYS, e-ticarete başlarken tamamlanması gereken kayıtlardan yalnızca biri. Tam listeyi e-ticaret için gerekli belgeler yazımızda, sitedeki diğer zorunlu metinleri mesafeli satış sözleşmesi rehberimizde bulabilirsiniz.

Kontrol listesi

• [ ] İşletme İYS'ye kayıtlı, İYS numarası biliniyor
• [ ] Web formlarında ayrı, işaretsiz ve kanal bazında onay kutuları var
• [ ] Onay kayıtları metin sürümüyle birlikte saklanıyor
• [ ] Site dışında alınan onaylar üç iş günü içinde İYS'ye aktarılıyor
• [ ] SMS ve arama firması gönderimden önce İYS kontrolü yapıyor
• [ ] E-posta listeleri İYS'deki ret kayıtlarıyla düzenli eşleştiriliyor
• [ ] Her iletide tanıtıcı bilgi, iletişim bilgisi ve ret yolu var
• [ ] Ret talepleri üç iş günü içinde uygulanıp İYS'ye bildiriliyor
• [ ] Sipariş ve kargo iletileri kampanya içermiyor

Sonuç

İYS'nin kuralı tek cümleye sığar: onay İYS'de yoksa ileti gönderilmez. Zorluk, web sitesindeki onayın doğru alınması, kayıt altına alınması ve zamanında İYS'ye taşınmasında. Formlarınızı ve onay kayıtlarınızı bu kurala göre kurgulamak için teklif sihirbazımızdan kısa bir talep bırakabilirsiniz.